Azərbaycanda hər altıncı vakansiya namizədin cinsinə və ya yaşına məhdudiyyət qoyur

27 avqust 2026-cı il tarixinə Azərbaycanda açıq olan 5 885 vakansiyanı təhlil etdik — həmin tarixə ölkədəki bütün açıq vakansiyaları. Bazarı bütövlükdə sayırıq: bura hrx.az kataloqunda olmayan 1 337 elan da daxildir. Yalnız əməkhaqqılarına deyil, namizədə qoyulan tələblərə də baxdıq. Məlum oldu ki, hər altıncı elan namizədi müsahibəyə dəvət olunmamışdan əvvəl kənarlaşdırır — işin nəticəsinə heç bir aidiyyəti olmayan əlamətə görə.

Kimi müsahibəyə çağırmayacaqlar

Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 16-cı maddəsi əmək münasibətlərində ayrı-seçkiliyi qadağan edir — o cümlədən cins və yaş əlamətinə görə, birbaşa və dolayı. Biz elanların özündə nə yazıldığına baxdıq. İfadələr şərhə yer qoymur: «Cins: Qadın», «Yalnız xanım namizədlər», «Bəy namizədlər», «Пол: женский».

Yaş həddi: qırx yaş

761 vakansiya (%12,9) yaş çərçivəsi qoyur — «Yaş həddi: 25–40», «Возраст: 20–28 лет». Onlardan 742-sində yuxarı hədd var və onun medianı 40 yaşdır.

Yaş çərçivəsi olan elanların %65-ində 40 yaşdan yuxarı namizədə artıq baxılmır. %44-ində — 35 yaşdan yuxarı. %16-ində — 30 yaşdan yuxarı.

Məhdudiyyət olan yerdə əməkhaqqı da aşağıdır

Əməkhaqqı nə qədər aşağıdırsa, işəgötürən qanunla bir o qədər sərbəst davranır. Yaxşı ödənilən vəzifələrdə belə ifadələrə demək olar ki, rast gəlinmir — ona görə yox ki, orada qərəz azdır, ona görə ki, orada elanları 16-cı maddədən xəbəri olan adamlar yazır.

On işəgötürəndən yeddisi əməkhaqqını göstərmir

5 885 açıq vakansiyadan 1 741-i əməkhaqqını göstərir. Qalan 4 144-ü namizədə söhbətin hansı puldan getdiyini bilmədən müsahibəyə gəlməyi təklif edir. Qanunauyğunluq cədvəlin kənarlarında görünür: əməkhaqqının ən yüksək olduğu sahələrdə rəqəmi demək olar ki, göstərmirlər, bazarın ən ucuz hissəsində isə elanların yarısından çoxunda göstərirlər.

Data və analitikada əməkhaqqını 86 vakansiyadan yalnız biri göstərib. Proqram təminatında — 202-dən altısı. Satışda və tibbdə isə rəqəmi işəgötürənlərin üçdə birindən çoxu göstərir, halbuki median orada cəmi bir qədər aşağıdır — İT-dəki 925 manata qarşı 850 manat. Namizədin seçim imkanı geniş olan sahələrdə işəgötürən rəqəmi rəqibindən əvvəl açıqlamaqdan çəkinir. Seçimin işəgötürənin əlində olduğu sahələrdə isə rəqəm süzgəc rolunu oynayır: məbləğ uyğun gəlməyənləri kənarlaşdırır və işə qəbula sərf olunan vaxta qənaət edir.

Əslində nə qədər təklif edirlər

Əməkhaqqını göstərənlərin %42,3-i 700 manatdan az təklif edir, %24,0-i — 600 manatdan az, %6,6-i isə 400–500 manat aralığındadır, yəni bir–bir yarım minimum əməkhaqqı. Belə təkliflərin %4,6-i 2 000 manatdan yuxarıdır. Bu paylar bütün bazar haqqında heç nə demir: qalan %70,4 işəgötürən məbləği ümumiyyətlə göstərmir.

Peşələr üzrə nə qədər ödəyirlər

Satış — ölkədə ən çox işçi axtarılan sahədir. Beş yaxın vəzifə — satış meneceri, satış üzrə mütəxəssis, satış nümayəndəsi, satış məsləhətçisi və satış koordinatoru — birlikdə 451 vakansiya verir, yəni ölkədəki hər on üçüncü vakansiyanı. Bu qrupun daxilində medianlar iki dəfə fərqlənir: mağazadakı məsləhətçidə 600 manatdan korporativ satış menecerində 1 225 manata qədər.

Fəhlə peşələri

Bu vakansiyalar sahə icmallarına nadir hallarda düşür, halbuki bazarın böyük hissəsini təşkil edir. Burada əməkhaqqı elanların %63-ində göstərilir — bazar üzrə orta göstəricidən (%29,6) iki dəfə çox. İşə qəbulun əsas şərti elə odur.

Aşpaza ofis administratorundan, resepsiyonistdən və SMM mütəxəssisindən çox təklif edirlər. Fəhlə peşələri arasında ən aşağı median isə 550 manatdır — minimum əməkhaqqının 1,4 misli.

Karyera pilləsi nə qədər dəyər

Kiçik vəzifədən orta səviyyəyə keçid əməkhaqqına təxminən %43 əlavə edir, ortadan yuxarıya keçid isə daha %70. İdarəetmə xətti ayrıca gedir: Manager səviyyəli vəzifələrin medianı 1 150 manatdır (65 elan), lakin bu, Middle ilə Senior arasındakı pillə deyil, başqa oxdur. Ayrıca götürülmüş peşədə fərq daha kəskindir: mühasib — 800 manat, baş mühasib — 1 900. Bir pillə gəliri 2,4 dəfə artırır.

Bu məlumatlar nəyi göstərmir

• Bu, vəd olunan əməkhaqqıdır, ödənilən deyil. Biz işəgötürənin elanda nə yazdığını görürük. İnsanın sınaq müddətindən sonra, mükafatlar və əlavə iş saatları ilə nə alacağı elandan görünmür.
• Əməkhaqqı üzrə seçmə aşağıya meyllidir və biz bunu bilirik. Əməkhaqqını daha çox onu aşağı olan yerdə göstərirlər. Deməli, vakansiya bazarının həqiqi medianı çox güman ki, 700 manatdan yuxarıdır — nə qədər yuxarı olduğunu isə susan %70,4 rəqəmləri açmayana qədər demək olmaz.
• Cins və yaş üzrə rəqəmlər aşağı həddir. İşarə ilə deyilmiş və ya müsahibədə şifahi bildirilmiş tələb elan mətninə düşmür.
• Biz «ələ çatan» və «vergi tutulmamış» məbləğləri ayırmırıq. Azərbaycan elanlarında daha çox ələ çatan məbləğ nəzərdə tutulur, lakin bunu həmişə qeyd etmirlər, biz də özümüzdən əlavə etmədik.
• Burada dinamika yoxdur. Bu, birinci buraxılışdır; sistemli müşahidə 15 iyun 2026-cı ildən aparılır. Rüblərin müqayisəsi növbəti icmalda görünəcək — eyni məlumatlar üzərində və eyni üsulla.

İşəgötürən bununla nə etməlidir

Bu icmal konkret şirkətlərə ittiham deyil: biz heç bir işəgötürənin adını çəkmirik və bazarı bütövlükdə sayırıq. Lakin üç nəticə istənilən elana aiddir.

1. Cins və yaşı tələblərdən çıxarın. Qanunla birbaşa nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, bu, Əmək Məcəlləsinin 16-cı maddəsi ilə qadağandır — üstəlik seçimi daraldır. «Yalnız qadınlar, 25–35 yaş» yazısı işin nəticəsi ilə demək olar ki, bağlı olmayan şərt naminə bazarın böyük hissəsini kənarlaşdırır.
2. Əməkhaqqını açıqlayın. Susmaq sizi rəqibdən qorumur: namizəd rəqəmi onsuz da müsahibədə öyrənir — sadəcə hər iki tərəf buna bir saat sərf edir. Göstərilmiş məbləğ isə onsuz da nəticəsiz qalacaq söhbətlərdən azad edir: müsahibəyə yalnız məbləğ uyğun gələnlər çatır.
3. Aralığınızı keçən illə deyil, bazarla müqayisə edin. Əməkhaqqının göstərildiyi elanların yarısı 700 manat və daha az təklif edir. Əgər sizin aralığınız bu yarıdadırsa, amma beş il təcrübəli namizəd gözləyirsinizsə, məsələ «bazarda adam yoxdur»da deyil.

HRX

HRX platformasının məlumatları üzərində işləyən redaksiya: maaş aralıqları, işə qəbul və əmək bazarı.