Azərbaycanda işləmək üçün diplom vacibdirmi?

«Ali təhsil» — iş elanlarının ən tipik tələblərindən biridir, məhz buna görə də nadir hallarda ciddi yoxlanılır. Azərbaycanda 12 604 iş elanı araşdırılıb və nəticədə müəyyən edilib ki, hansı sahələrdə diplom həqiqətən tələb olunur, əməkhaqqına təsiri nə qədərdir və hansı sertifikatlar konkret adla göstərilir.

Bazarın yarısı diplom tələb etmir

Ali təhsil tələbi — istənilən formada, istər «ali təhsil», istərsə də «bachelor degree» — 6 175 elanda qeyd edilib. Bu, bazarın %49-udur: yəni təxminən yarısı. Amma orta göstərici burada yanıltıcıdır, çünki peşələr arasında fərq beş dəfədir.

Sərhəd «nüfuzlu» və «sadə» peşələr arasında deyil, işin nəticəsinin yoxsa qaydaların yoxlanması ilə bağlıdır. Mühasib və auditor üçün diplom vacibdir, çünki onların imzası rəsmi hesabatlara əsaslanır. SMM mütəxəssisi və dizayner üçün isə əsas portfoliodur, bu isə hər hansı diplomdan daha inandırıcıdır.

Diplomun əməkhaqqına təsiri

Bütün bazar üzrə «diplomlu» və «diplomsuz» əməkhaqqı müqayisəsi düzgün nəticə vermir — çünki diplom əsasən yüksək əməkhaqqı olan peşələrdə tələb olunur. Buna görə müqayisəni eyni vəzifə daxilində apardıq.

Hansı sertifikatlar konkret göstərilir

İş elanlarında ən azı 20 dəfə rast gəlinən kvalifikasiya adlarını araşdırdıq.

Birinci sətri diqqətlə oxumaq lazımdır: «ISO» adətən standartların bilik səviyyəsini bildirir, şəxsi sertifikat deyil. Amma ikinci sətrdə vəziyyət fərqlidir: ACCA tələbi CFA və PMP birlikdə götürüləndən daha çoxdur. Azərbaycanda ən geniş yayılmış peşə mühasib olduğu üçün bu başadüşüləndir, amma fərq yenə də böyükdür.

ACCA — əməkhaqqına ciddi təsir edən yeganə kvalifikasiyadır

Yalnız ACCA üzrə kifayət qədər elan var ki, əməkhaqqı fərqini eyni peşə daxilində müqayisə edək. Digər sertifikatlarda isə bu qədər məlumat yoxdur, ona görə də rəqəmlər göstərilmir.

Baş mühasibdə 500 manat fərq yaranır — bu, digər bütün amillərdən (diplom, ingilis dili, təcrübə) daha çoxdur.

Kimlərə ümumiyyətlə diplom lazım deyil

Marketinq, dizayn və satış sahələrində nə diplom, nə də sertifikatlar demək olar ki, tələb olunmur: SMM mütəxəssisi üçün ali təhsil tələbi elanların yalnız %17-də, qrafik dizayner üçün isə %21-də rast gəlinir. Bu, təhsil almağa ehtiyac olmadığı anlamına gəlmir — sadəcə, burada bacarıq və nəticə əsasdır: görülən işlər, satış göstəriciləri, müştəri rəyləri. Maliyyəçi ACCA üçün vaxt sərf edirsə, dizayner portfoliosunu inkişaf etdirir — hər ikisi düzgün addımdır.

Ümumi mənzərə belədir: Azərbaycanda diplom peşəyə giriş üçün deyil, konkret sahələrdə tələb olunan bir şərtdir və orta hesabla 100 manat əlavə qazandırır. Yeganə istisna — ACCA sertifikatıdır. Qalan hər şey təcrübə və göstərə biləcəyiniz nəticələrdən asılıdır.

HRX

HRX platformasının məlumatları üzərində işləyən redaksiya: maaş aralıqları, işə qəbul və əmək bazarı.