CV-də hansı bacarıqları göstərmək lazımdır?

«Məsuliyyətli, ünsiyyətcil, Microsoft Office proqramlarını yaxşı bilən». Əgər CV-də bu cümlə varsa, siz özünüzü minlərlə digər namizəd kimi təsvir etmisiniz — və özünüz haqda heç nə deməmisiniz.

Biz fərqli yanaşdıq. Təxminən 12 000 vakansiyanı — həm hazırda açıq olanları, həm də artıq bağlanmışları — təhlil etdik və işəgötürənlərin tələblərini necə ifadə etdiklərinə baxdıq. Məqalədə üç əsas hissə var: 24 kütləvi peşə üzrə hazır bacarıq siyahıları, konkret vakansiyaya uyğun dəqiq formulları necə tapmaq olar və CV-nizi ilk olaraq insan yox, proqram oxuyursa, nəyə diqqət etməlisiniz.

Hamının yazdığı bacarıqlar — üstünlük deyil, sadəcə ilkin şərtdir

Biz ən geniş yayılmış iyirmi peşəyə baxdıq və bir çoxunda ilk onluğa düşən bacarıqları müəyyən etdik:

Microsoft Office həm mühasibdən, həm hüquqşünasdan, həm HR-dan, həm də ofis administratorundan tələb olunur — ölkədəki hər dördüncü vakansiyada bu bacarıq qeyd edilib. Bu, üstünlük deyil, oxumağı bacarmaq kimidir: olmadan işə qəbul etmirlər, amma sizi fərqləndirmir də. «Kompüterdə sərbəst işləmək» cümləsi CV-də yer tutur, amma işəgötürənin əsas sualına — bu namizədin digərlərindən nə ilə fərqləndiyinə — cavab vermir.

Nə yazmalı: peşələr üzrə siyahılar

Aşağıda — hər kütləvi peşə üzrə ən çox tələb olunan bacarıqlar qeyd olunub. Mötərizədə — bu bacarığın neçə vakansiyada göstərildiyi yazılıb. Bu, «belə yazın» tövsiyəsi deyil, bazarın sitatıdır: işəgötürənlər məhz bu sözlərlə axtardıqları namizədi təsvir edir.

Aşağıda isə adətən «tələb olunan» siyahılarına düşməyən, amma vakansiya sayı az olmayan peşələr var:

Əgər peşəniz yuxarıda yoxdursa — yanaşma eynidir: HRX-də həmin peşə üzrə vakansiyaların siyahısına baxın və bacarıq blokunda nəyin təkrarlandığını müşahidə edin. Yuxarıdakı iyirmi dörd sətir ən çox yayılmış rolları əhatə edir, amma bazar bununla bitmir.

Bir sahənin daxilində fərqlər — ən vacib məqamdır. Ticarət nümayəndəsində ilk yerdə satış və müştərilərlə işləmək gəlir, satış menecerində isə CRM və danışıqlar üstünlük təşkil edir. Mühasibdə əsas tələblər hesabat və uçotdur, baş mühasibdə isə vergi hesabatı əlavə olunur — bu bacarıq adi mühasib üçün demək olar ki, tələb olunmur. Eyni CV-ni bütün bu vakansiyalara göndərmək, adətən, nəticə vermir.

Təxmin etməyin: hər vakansiyada tələblər açıq şəkildə yazılıb

Yuxarıdakı cədvəl bazarın ortalamasını göstərir. Amma siz orta bazara yox, konkret vakansiyaya müraciət edirsiniz və orada tələblər artıq dəqiq qeyd olunub. HRX-də bu tələblər elan mətnindən ayrıca «Bacarıqlar və texnologiyalar» blokunda göstərilir — uzun təsvirləri oxumadan dərhal görünür. Bu blok — CV-nizi həmin vakansiyaya uyğunlaşdırmaq üçün hazır sözlər siyahısıdır.

Bundan sonra sənədi əllə düzəltməyə ehtiyac yoxdur: HRX şəxsi kabinetində «Vakansiyaya uyğunlaşdır» düyməsi var. Bu funksiya seçilmiş vakansiyanın tələblərini götürür, sizin bacarıqlarınızla müqayisə edir, hansıların üst-üstə düşdüyünü və nəyin çatışmadığını göstərir, həmçinin uyğunlaşan bacarıqları CV-nin əvvəlində yerləşdirir. Əsas CV dəyişmir — hər vakansiya üçün ayrıca versiya yaranır.

İlk seçim getdikcə daha çox proqramla aparılır

Əvvəllər CV-ni birbaşa insan oxuyurdu. İndi isə çox vaxt əvvəlcə proqram yoxlayır: namizədləri ümumi siyahıya əlavə edir, vakansiyanın tələblərinə görə işarələyir və ən çox uyğun gələnləri işəgötürənə göstərir. Bunu elanlardan da görmək olur: açıq vakansiyaların yarıdan çoxunda ümumiyyətlə məktub göndərmək olmur — müraciət HR sisteminə və ya korporativ portala yönləndirilir (jobs.glorri.az, careers.abb-bank.az, career.pasha-insurance.az və s.), yalnız %45-də birbaşa e-poçt ünvanı var.

Biz bu prosesi yaxşı bilirik, çünki HRX-də də eyni yanaşmadan istifadə olunur: vakansiyanın tələbləri namizədin bacarıqları ilə müqayisə edilir və neçə uyğunluq olduğu hesablanır. Buradan dörd əsas qayda çıxır, hansı ki, şriftlər və dizayn barədə bütün məsləhətlərdən daha vacibdir:

1. Proqram sözləri yoxlayır, mənanı yox. Əgər vakansiyada «maliyyə hesabatı» yazılıb, sizdə isə «hesabatların hazırlanması»dırsa — proqram üçün bunlar fərqli anlayışlardır. Formulirovkanı elandan götürün, özünüzünkünü də əlavə edə bilərsiniz.
2. Bacarıqlar mətn şəklində və ayrıca siyahıda olmalıdır. İkonlarla və ya səviyyə zolaqları ilə bəzədilmiş infografika proqram üçün heç nə ifadə etmir: o, yalnız mətn oxuyur.
3. Sıra vacibdir. Əvvələ — həmin vakansiyaya uyğun gələn bacarıqlar yazılır. İlk bir neçə sətri həm insan, həm də proqram oxuyur; qalanı isə ikinci dərəcəlidir.
4. Bütün tələbləri tam əhatə etmək mümkün deyil və lazım da deyil. İşəgötürən orta hesabla doqquz bacarıq sadalayır — əsas olan, ən vacib olanlara düşməkdir, siyahını uzatmaq yox.

Və əsas nəticə: bütün vakansiyalar üçün eyni CV göndərmək sistemin iş prinsipi baxımından uduzmaq deməkdir. Hər vakansiya üzrə uyğunluq ayrıca hesablanır, ona görə də formulları və sıralamanı konkret elana uyğunlaşdıran namizəd üstünlük qazanır. Bu, cəmi beş dəqiqə vaxt aparır, CV-ni başdan yazmaq lazım deyil.

CV-də neçə bacarıq yazmaq məqsədəuyğundur?

İşəgötürənlər vakansiyada orta hesabla doqquz tələbi sadalayır. Otuz bacarıqdan ibarət siyahı CV-ni gücləndirmir — sadəcə oxunmayan bir siyahı təsiri yaradır. Ən yaxşı yanaşma: bazarın özü neçə bacarıq tələb edirsə, o qədər və həmin ardıcıllıqla yazmaqdır. Maraqlı məqam: tələblərin sayı ilə vakansiyanın özü barədə də fikir yürütmək olar — əgər siyahıda 9–12 bacarıq varsa, orta əməkhaqqı 1 100 ₼ olur, beşdən azdırsa — 800 ₼.

Bu məlumatlardan necə istifadə etməli?

1. Yuxarıdakı cədvəldə öz peşənizi tapın — bu, başlanğıc nöqtəsidir.
2. Həqiqətən getmək istədiyiniz 5–10 vakansiyanı açın və hər birində «Bacarıqlar və texnologiyalar» blokuna baxın. Təkrarlanan sözlər sizin siyahınız olur.
3. Yalnız həqiqətən bacardığınız bacarıqları saxlayın. Uydurulmuş bacarıq ilk müsahibədə üzə çıxacaq.
4. Konkret bacarıqları əvvələ yazın, ümumi ifadələri isə sona və ya ümumiyyətlə çıxarın. «Məsuliyyətli» kimi sözlər heç nə demir.
5. Vacib vakansiya üçün — şəxsi kabinetdə «Vakansiyaya uyğunlaşdır» düyməsini istifadə edin: ardıcıllıq və formullar avtomatik düzüləcək, əsas CV isə dəyişməyəcək.

CV — sizin kim olduğunuz barədə hekayə deyil. Bu, işəgötürənin təsvirinə uyğun olub-olmadığınızın cavabıdır. O cavab üçün lazım olan sözləri artıq işəgötürən yazıb.

HRX

HRX platformasının məlumatları üzərində işləyən redaksiya: maaş aralıqları, işə qəbul və əmək bazarı.